Được đồng phát triển bởi Virtuals Protocol và đội dAI thuộc Ethereum Foundation
Đặc tả: https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-8183
Thảo luận: ethereum-magicians.org/t/erc-8183-agentic-commerce/27902
Tham gia cộng đồng Builder: https://t.me/erc8183
Thương mại: Điều kiện tiên quyết cho AI phi tập trung
Nếu muốn các agent AI thực sự dễ tiếp cận, phi tập trung, không bị kiểm soát bởi một nền tảng hay nhà cung cấp duy nhất, không có điểm lỗi tập trung, thì thương mại là điều kiện bắt buộc. Thương mại không thể là suy nghĩ sau cùng mà phải là hạ tầng cốt lõi. Và thương mại đó phải luôn mở, không yêu cầu cấp phép. Đây chính là “không gian số chung không thuộc sở hữu của ai” mà @ethereum hướng tới xây dựng.
Tại sao vậy? Bởi vì để phi tập trung ở lớp AI và agent, cần có nhiều agent và dịch vụ độc lập. Ví dụ, nếu chỉ một agent có thể tạo ảnh và nó ngừng hoạt động, thì năng lực tạo ảnh vẫn bị tập trung hóa bất kể giao thức nào. Nếu chỉ một nhà cung cấp kiểm soát thực thi giao dịch, việc quản lý quỹ sẽ phụ thuộc vào ý chí của một bên duy nhất. Nếu chỉ một nền tảng kiểm soát hạ tầng thanh toán, mọi nhà cung cấp và khách hàng đều phải tuân thủ quy định của nền tảng đó, dù có hàng ngàn agent.
Điều này đòi hỏi thương mại mở: bất kỳ agent nào cũng có thể mua hoặc cung cấp dịch vụ. Không kiểm duyệt, không vườn rào kín, không trung gian bắt buộc.
Vì sao lại chọn Blockchain
Tuy nhiên, thương mại chỉ thực sự vận hành khi các bên có thể tin tưởng rằng thỏa thuận sẽ được thực hiện. Nếu khách hàng thanh toán trước, làm thế nào họ biết nhà cung cấp sẽ giao hàng? Nếu nhà cung cấp thực hiện trước, làm thế nào họ biết khách hàng sẽ thanh toán? Phải có một bên giữ tiền, theo dõi tiến độ và thực thi kết quả: giải ngân khi hoàn thành, hoàn tiền khi thất bại. Chính niềm tin (hoặc thiếu niềm tin) là nguyên nhân sinh ra các thực thể tập trung hoặc cơ chế kiểm duyệt.
Trong mô hình truyền thống, vai trò này thuộc về một nền tảng. Một công ty giữ tiền ký quỹ, kiểm soát trạng thái và quyết định ai được thanh toán, khi nào. Cách này hiệu quả cho đến khi không còn hiệu quả: nền tảng có thể thay đổi quy tắc, đóng băng tiền, loại nhà cung cấp, hoặc đóng cửa. Mọi thành viên đều phụ thuộc vào sự “tử tế” của nền tảng. Đó là sự tập trung hóa ở lớp thực thi, không phải ở lớp giao thức. Không sai, nhưng là điều tất yếu khi hệ thống thiếu niềm tin. Mục tiêu là loại bỏ quyền kiểm soát tuyệt đối, không để bất kỳ thực thể nào nắm toàn quyền kiểm soát cách các agent giao dịch. Chúng tôi từng thấy thực tế: các builder muốn hạ tầng có thể tin cậy mà không cần phụ thuộc vào thiện chí của bất kỳ nền tảng nào.
Hợp đồng thông minh trên blockchain phi tập trung là nỗ lực giải quyết vấn đề này. Tiền ký quỹ, trạng thái và xác nhận của evaluator đều nằm trong mã nguồn công khai, bất biến và không thuộc sở hữu của ai. Hợp đồng là bên thực thi trung lập, tạo tín hiệu danh tiếng xác thực cho các bên tham gia.
Thanh toán on-chain còn tạo ra điều mà nền tảng tập trung không thể: hồ sơ di động, xác thực và bất biến. Mỗi công việc hoàn thành, mỗi xác nhận của evaluator, mỗi băm sản phẩm đều được ghi lại on-chain, bất kỳ agent, trên bất kỳ nền tảng hay giao diện nào cũng có thể kiểm tra. Những hồ sơ này là nền tảng cho hệ thống danh tiếng và nhận diện agent. Không có thanh toán on-chain thì không có lịch sử xác minh. Không có lịch sử xác minh thì không có danh tiếng di động. Không có danh tiếng di động thì mọi tương tác giữa agent đều bắt đầu từ mức độ tin cậy bằng 0.
Đó là lý do cần một tiêu chuẩn onchain. Tiền ký quỹ, trạng thái chuyển tiếp, xác nhận – tất cả đều phải trung lập, an toàn và có thể thực thi.
Khám phá, đàm phán và giao tiếp có thể diễn ra on-chain hoặc off-chain, qua bất kỳ giao diện nào tự nhiên nhất. Agent có thể tương tác qua HTTP sử dụng x402, trải nghiệm như API hoặc yêu cầu HTTPS tiêu chuẩn. Agent không nhất thiết phải tương tác trực tiếp với blockchain, chỉ cần ký một thông điệp, còn bên hỗ trợ sẽ xử lý thanh toán on-chain và tiêu chuẩn. Hoặc agent có thể tương tác trực tiếp qua MCP hay A2A. Giao diện linh hoạt nhưng thanh toán cốt lõi phải trustless, lập trình và on-chain. Đó là hạ tầng mà hệ thống tập trung sẽ không cung cấp, vì nó làm giảm quyền kiểm soát của họ.
Nền kinh tế agent
Các mô hình AI và agent đang phát triển nhanh chóng, ngày càng mạnh mẽ hơn mỗi tháng. Những công việc từng cần chuyên môn con người như viết mã, tạo nội dung chuyên nghiệp, phân tích dữ liệu tài chính, phối hợp quy trình nhiều bước, nay đã được agent thực hiện với chất lượng tương đương hoặc vượt trội. Và năng lực vẫn đang tăng tốc. Quỹ đạo phát triển của AI khiến nền kinh tế mới là tất yếu.
Khi các agent mạnh hơn, chúng đảm nhận công việc giá trị cao hơn. Agent có thể tạo ra hình ảnh không phân biệt được với ảnh chuyên nghiệp là dịch vụ đáng để trả phí. Agent biết phân tích danh mục và thực hiện giao dịch tối ưu là đang quản lý tiền thật. Agent rà soát tài liệu pháp lý và phát hiện rủi ro là làm công việc mà con người được trả hàng trăm USD mỗi giờ.
Đây là bước chuyển then chốt: AI và agent đang trở thành chủ thể kinh tế tạo ra giá trị, dịch vụ.
Và khi AI trở nên phổ biến, mọi cá nhân, tổ chức, thiết bị đều có thể vận hành thông qua agent. Khi đó nền kinh tế sẽ chuyển dịch: agent không chỉ phục vụ con người mà còn phục vụ lẫn nhau. Ví dụ, agent điều phối chiến dịch sẽ ký hợp đồng với agent nội dung, agent phân phối, agent phân tích. Nền kinh tế trở thành mạng lưới agent giao dịch với nhau, ở tốc độ máy móc, quy mô toàn cầu.
Khi agent có thể thực hiện công việc giá trị và ai cũng có thể tiếp cận agent, kết quả là một nền kinh tế mà phần lớn thương mại diễn ra qua các hệ thống tự động. Đó chính là điều chúng ta đang xây dựng.
Vấn đề: Thương mại trustless giữa các agent
Một nền kinh tế agent đòi hỏi thương mại giữa các agent. Và thương mại giữa các agent chưa từng tương tác, thuộc các tổ chức và blockchain khác nhau, phải là trustless.
Khi con người giao dịch, thuê nhau hoặc một dịch vụ, niềm tin là cốt lõi. Trong các trường hợp này, niềm tin được trung gian bởi nền tảng, đánh giá, hệ thống pháp lý, chuẩn mực xã hội. Khi agent thuê agent khác, tất cả cơ chế đó không còn áp dụng. Không có danh tiếng xã hội để kiểm tra. Không có cơ chế pháp lý hoặc danh tiếng vận hành ở tốc độ máy móc. Không có nền tảng hay cơ quan quản lý để thực thi.
Vậy làm thế nào để thương mại giữa các agent trở nên trustless?
Bạn không thể chỉ gửi tiền và hy vọng điều tốt nhất. Chuyển token không phải là thương mại. Đó chỉ là thanh toán không đảm bảo. Không có hồ sơ về thỏa thuận, không có cơ chế giữ tiền đến khi công việc đạt yêu cầu, không có đánh giá tạo tín hiệu cho agent khác tham khảo, không có biện pháp nếu nhà cung cấp không giao hàng.
Cần có cấu trúc giao dịch: tiền giữ trong ký quỹ phi tập trung lập trình, công việc nộp dưới dạng sản phẩm xác thực, evaluator xác nhận sản phẩm đáp ứng điều kiện, và kết quả quyết định. Cơ chế này đảm bảo tiền được giải ngân khi hoàn thành, hoàn lại khi bị từ chối và thu hồi nếu hết hạn. Tất cả đều góp phần vào nhận diện và danh tiếng các bên.
ERC-8183: Job Primitive
Phối hợp chặt chẽ với đội dAI của @ethereumfndn, chúng tôi chuẩn hóa thành tiêu chuẩn. ERC-8183: Agentic Commerce là tiêu chuẩn mở, không cần cấp phép cho ứng dụng thương mại agent với ký quỹ và xác nhận evaluator lập trình dưới dạng hợp đồng thông minh onchain.
ERC-8183 xác định một thành phần cốt lõi duy nhất: Job. Mỗi Job gồm ba bên: Khách hàng (Client), Nhà cung cấp (Provider), Evaluator. Mỗi bên chỉ xác định bằng địa chỉ ví, cho phép ứng dụng rộng rãi primitive này.
Các thành phần và nguyên tắc chính của Job primitive gồm: (i) đặc tả và mô tả công việc – ghi rõ nhiệm vụ, dịch vụ hoặc công việc gắn với thanh toán, (ii) khoản thanh toán – được bảo đảm trong ký quỹ lập trình không thiên vị đến trạng thái cuối cùng và giải ngân theo chương trình, (iii) việc nộp sản phẩm xác thực, truy vết, bảo vệ cả khách hàng và nhà cung cấp, (iv) xác nhận evaluator – tạo tín hiệu danh tiếng xác thực, tạo động lực phù hợp cho thanh toán trustless.
Điều này thúc đẩy luồng Job qua bốn trạng thái chính, đảm bảo giao dịch trustless:
Open → Funded → Submitted → Terminal (Completed / Rejected / Expired)
Tóm lại, một Job khởi tạo khi Khách hàng tạo công việc với Nhà cung cấp, sau đó cấp vốn, đảm bảo thanh toán trong ký quỹ. Nhà cung cấp thực hiện công việc và gửi sản phẩm (hoặc tham chiếu) lên on-chain. Evaluator xem xét sản phẩm và xác nhận hoàn thành (giải ngân cho nhà cung cấp) hoặc từ chối (hoàn tiền khách hàng). Nếu cả Nhà cung cấp lẫn Evaluator không hành động trước hạn, công việc hết hạn và khách hàng thu hồi tiền.
Tiêu chuẩn này được thiết kế tối giản, là primitive nguyên tử. Không quy định luồng đàm phán, cấu trúc phí, giải quyết tranh chấp, giao thức liên lạc, hay cơ chế khám phá. Chỉ quy định vòng đời công việc cốt lõi – bề mặt tối thiểu cho thương mại agent trustless.
Evaluator
Một trong những khái niệm và quyết định thiết kế trọng yếu của ERC-8183 là Evaluator, và cách evaluator chỉ xác định bằng địa chỉ. Luôn là một agent, nghĩa rộng nhất.
Với nhiệm vụ chủ quan như viết, thiết kế, phân tích, evaluator có thể là agent AI đọc sản phẩm, so sánh với yêu cầu và đánh giá. Với nhiệm vụ xác định như tính toán, sinh bằng chứng, chuyển đổi dữ liệu, evaluator là hợp đồng thông minh bọc ZK verifier. Nhà cung cấp nộp bằng chứng, evaluator xác minh on-chain và tự động xác nhận hoàn thành hoặc từ chối. Với giao dịch giá trị lớn, evaluator có thể là multi-sig, DAO hoặc validator có staking.
Tiêu chuẩn không phân biệt các hình thức này. Địa chỉ gọi hoàn thành hoặc từ chối. Địa chỉ đó có chạy agent dùng LLM hay mạch ZK không phải là vấn đề của giao thức. Điều này cho phép cùng một giao diện dùng cho job tạo ảnh 0,10 USD lẫn giao dịch quản lý quỹ 100.000 USD.
Hooks: Mở rộng module
Job primitive được thiết kế tối giản. Nhưng thương mại thì không. Ứng dụng thực tế cần xác thực tùy chỉnh, cập nhật danh tiếng, phân phối phí, chuyển tiền, cơ chế đấu giá, logic chuyên ngành khác nhau. Một job đánh giá nội dung, hoán đổi token, vị thế thị trường dự đoán đều cần logic khác biệt.
ERC-8183 giải quyết bằng hooks. Hook là hợp đồng thông minh tùy chọn gắn vào Job khi tạo. Nó nhận callback trước và sau mỗi hành động, cho phép thực thi logic tùy chỉnh quanh vòng đời cốt lõi mà không cần sửa đổi. Hook nhận diện qua một function selector (chuyển trạng thái nào) và nhận tham số liên quan. Có thể kiểm tra điều kiện, chặn hành động sai, kích hoạt hiệu ứng phụ, hoặc chuyển token bổ sung, tất cả trong cùng một giao dịch với thay đổi trạng thái cốt lõi.
Nếu không có hook, hợp đồng vận hành bình thường. Triển khai không hook hoàn toàn tuân thủ ERC-8183. Hooks là bổ sung, không bắt buộc. Thiết kế này giữ hợp đồng cốt lõi nhỏ gọn và giao diện ổn định. Các trường hợp mới được hỗ trợ qua hợp đồng hook mới, giữ logic mở rộng on-chain, lập trình và trustless như phần lõi.
Ví dụ ứng dụng thương mại
Job cốt lõi xử lý thương mại dịch vụ đơn giản: thanh toán, giao hàng, đánh giá. Nhưng nền kinh tế agent không đơn giản như vậy. Một số job liên quan quản lý vốn của khách hàng, không chỉ thu phí dịch vụ. Một số cần báo giá cạnh tranh trước khi chỉ định nhà cung cấp. Một số yêu cầu kiểm tra danh tiếng tham chiếu dữ liệu ngoài. Đây là những mô hình kinh tế khác biệt, và hook cho phép cùng một giao diện Job hỗ trợ sự đa dạng này, biến ERC-8183 thành primitive thương mại đa năng.
- Service Job là cơ bản, không cần hook. Khách hàng trả phí cho tạo nội dung, phân tích dữ liệu, hoặc review code. Quy trình ký quỹ và đánh giá cốt lõi xử lý toàn bộ.
- Fund Transfer Job vượt ra ngoài phí dịch vụ. Khách hàng cung cấp vốn (token để swap, quỹ đầu tư), nhà cung cấp chuyển đổi và kết quả phải trả về. Hook có thể quản lý dòng vốn hai chiều song song với ký quỹ cốt lõi, đảm bảo nhà cung cấp nộp token đầu ra trước khi job hoàn thành. Áp dụng cho nhiều ứng dụng như yield farming, hoán đổi token, cân bằng danh mục, mọi job nhà cung cấp xử lý tiền khách hoặc cần vốn thực hiện, không chỉ thu phí.
- Bidding Job đảo ngược mô hình chỉ định. Thay vì khách hàng chọn nhà cung cấp trước, các nhà cung cấp đấu giá. Hook xác minh giá trị đấu giá ký số học khi chỉ định, chứng minh nhà cung cấp đã cam kết giá. Không bên nào có thể làm giả hay phủ nhận điều khoản.
- Reputation-Gated Job kiểm soát niềm tin ở mức giao thức. Hook truy vấn ERC-8004 trước khi cho phép hành động, chặn nhà cung cấp danh tiếng thấp hoặc yêu cầu điều kiện nghiêm ngặt với agent chưa được kiểm chứng.
- Privacy-Preserving Job dùng hook cho thương mại không lộ dữ liệu. Thay vì đăng dữ liệu nhiệm vụ nhạy cảm lên on-chain, Privacy Hook kiểm tra trường 'Submission' chứa Zero-Knowledge Proof (ZKP) hoặc tham chiếu môi trường mã hóa (như TEE). Đảm bảo thanh toán trustless, công khai, nhưng tài sản trí tuệ hoặc dữ liệu cá nhân vẫn là “khu bảo mật”, chỉ agent được phép truy cập.
- Risk-Assessed hoặc Underwriting Job có thể kiểm tra bảo chứng ở mức giao thức qua hook. Hook yêu cầu nhà cung cấp hoặc bên bảo hiểm ký quỹ, kiểm tra điểm danh tiếng ERC-8004 và các chỉ số liên quan trước khi chỉ định, bắt buộc ký quỹ bị cắt khi đánh giá thất bại hoặc truy vấn oracle rủi ro ngoài. Quy trình phê duyệt trước đây mờ ám nay trở nên minh bạch, lập trình và cạnh tranh. Ví dụ, các ngưỡng rủi ro khác nhau có thể phục vụ; agent uy tín cao chỉ cần kiểm tra tối thiểu, còn lĩnh vực rủi ro cao có thể yêu cầu ký quỹ lớn.
Mỗi ứng dụng này có thể triển khai dưới dạng hợp đồng hook khác nhau, giữ nguyên chức năng lõi và tiêu chuẩn Job primitive. Mô hình kinh tế, ứng dụng thương mại hoặc logic tùy chỉnh mới là hook mới. Chúng tôi đã giới thiệu một số hook đầu tiên, là ví dụ minh họa tiềm năng, nhưng tin rằng mới chỉ chạm bề mặt – nhiều hook hấp dẫn nhất vẫn chưa ra đời. Thương mại agent sẽ ra sao với bảo hiểm, hợp tác sáng tạo, điều phối chuỗi cung ứng? Chúng tôi chưa biết, và đó là điều quan trọng. Ngoài ra, thương mại agent sẽ tiến hóa theo những cách không ai lường trước được: mô hình kinh tế mới, cơ chế niềm tin mới, hình thức hợp tác máy móc mới. Tiêu chuẩn này được thiết kế để phát triển cùng tiến hóa đó, không giới hạn nó. Tiêu chuẩn này nên được xây dựng công khai, vì ý tưởng tốt nhất sẽ đến từ hệ sinh thái, và chúng tôi mong muốn cùng nhau khám phá.
Cộng sinh với ERC-8004
ERC-8183 không tồn tại độc lập. Nó cộng sinh với ERC-8004 (“Trustless Agents”), tiêu chuẩn Ethereum cho nhận diện agent, danh tiếng và xác thực.
ERC-8004 giải quyết khám phá và niềm tin: cách agent tìm nhau và đánh giá độ tin cậy. Nhưng registry của nó chỉ có giá trị nếu ghi nhận hoạt động thực tế. Nhận diện không có thương mại hay hành động là hồ sơ rỗng. Danh tiếng cần tương tác thực để đo lường. Xác thực cần sản phẩm xác định để kiểm tra.
ERC-8183 cung cấp thương mại nuôi dưỡng lớp niềm tin của ERC-8004. Mỗi job là tín hiệu danh tiếng. Mỗi lần nộp là sản phẩm validator có thể kiểm tra. Mỗi lần đánh giá là xác nhận các agent khác có thể tham khảo.
Hai tiêu chuẩn này tạo thành một vòng lặp tiềm năng giúp agent tự tổ chức mạnh mẽ hơn nhờ tương tác trustless:
Khám phá (8004) → Thương mại (8183) → Danh tiếng (8004) → Khám phá tốt hơn → Thêm thương mại trustless
Không tiêu chuẩn nào hoàn chỉnh nếu thiếu tiêu chuẩn còn lại. Kết hợp, chúng tạo nền tảng cho thương mại và tương tác agent trustless.
Hơn cả thanh toán
ERC-8183 không phải là giao thức thanh toán. Đây là tiêu chuẩn thương mại.
Thanh toán là chuyển tiền. Nhưng thương mại đòi hỏi nhiều hơn chuyển tiền. Thương mại là tất cả những gì xung quanh thanh toán khiến nó đáng tin và vận hành: những gì đã thỏa thuận, công việc đã hoàn thành chưa, ai xác minh, và điều gì xảy ra nếu không đạt yêu cầu. Trong thế giới truyền thống, thương mại hoạt động nhờ các yếu tố xung quanh thanh toán: đánh giá rủi ro và bảo hiểm người bán trước khi nhận thanh toán, cấp tín dụng cho người mua giao dịch trước khi có tiền, phát hiện gian lận hàng tỷ giao dịch theo thời gian thực, cơ chế hoàn tiền và giải quyết tranh chấp bảo vệ người mua khi dịch vụ thất bại, và hệ thống danh tiếng tích lũy niềm tin qua tương tác lặp lại. Những chức năng này làm cho bộ xử lý thanh toán, mạng thẻ và nền tảng có giá trị; không phải bản thân việc chuyển tiền, mà là hạ tầng niềm tin xung quanh nó.
Khi thương mại chuyển lên on-chain, các chức năng này không biến mất. Chúng cần được xây dựng lại một cách trustless, lập trình và công khai. Đó chính là ERC-8183.
Mô hình ký quỹ và xác nhận evaluator của Job primitive tương tự như cơ chế hoàn tiền với điều khoản thanh toán lập trình, xác định trước. Sử dụng danh tiếng on-chain của ERC-8004 và các chỉ số, lịch sử danh tiếng on-chain khác trong ERC-8183 tương tự như bảo hiểm riêng với lịch sử xác thực, di động.
Hooks thay thế đánh giá rủi ro tập trung bằng logic module, cạnh tranh, có thể kiểm toán mà bất kỳ bên trung gian nào cũng có thể triển khai. Kết quả không chỉ là cách chuyển tiền on-chain, mà là cách tái tạo toàn bộ hạ tầng niềm tin thương mại, công khai và không cần cấp phép.
Các giao thức và giao diện thanh toán hiện có, dù là bộ xử lý truyền thống hay giao thức chuyển stablecoin như x402, đều mang lại trải nghiệm chuyển tiền mượt mà, thuần internet. ERC-8183 quản lý toàn bộ vòng đời biến thanh toán thành giao dịch trustless: đặc tả, ký quỹ, nộp sản phẩm, xác nhận evaluator và thanh toán xác định. Agent có thể tương tác qua x402 hoặc HTTP ở lớp giao diện trong khi thanh toán cốt lõi luân chuyển qua ERC-8183 on-chain. Các yếu tố này bổ trợ cho nhau.
Không thể đảo ngược, ký quỹ và bài toán hoàn tiền
Một mối lo với thanh toán riêng lẻ là không thể đảo ngược. Khi thẻ bị trừ tiền mà dịch vụ không đạt yêu cầu, người tiêu dùng khiếu nại và đảo ngược giao dịch. Khi tiền được chuyển, tiền đã mất. Đây là vấn đề thực tế, hợp lý với thanh toán và chuyển tiền thuần túy.
ERC-8183 duy trì khái niệm cốt lõi này trong cấu trúc hợp đồng. Tiền được giữ trong ký quỹ cho đến khi evaluator xác nhận sản phẩm đáp ứng điều kiện. Kênh từ chối sẽ hoàn tiền cho khách. Kênh hết hạn sẽ tự động thu hồi. Đây là phiên bản lập trình, trustless của mô hình ủy quyền và xác nhận thanh toán giúp thương mại thẻ vận hành, chỉ khác là điều khoản được mã hóa trước và thực thi bằng code, thay vì phân xử sau bởi mạng lưới có động lực riêng.
Với ủy quyền trước số tiền chưa xác định, như đặt cọc khách sạn, dịch vụ có thể mở rộng, hooks linh hoạt có thể thiết kế khóa số tiền tối đa và thanh toán số cuối cùng xác định bằng dữ liệu xác minh khi hoàn thành. Kiến trúc này hỗ trợ các mô hình niềm tin và hành vi thương mại thẻ linh hoạt, đồng thời giữ thanh toán minh bạch, công khai, trustless và on-chain.
Làn sóng chủ thể kinh tế mới
Làn sóng AI tạo ra những chủ thể kinh tế mới, cả người mua lẫn người bán, nhanh hơn mọi chuyển đổi trước đây. Hàng triệu lập trình viên và người không chuyên đang xây dựng, triển khai micro-service, API, công cụ bằng trợ lý lập trình AI, nhiều người không có pháp nhân, không website, không lịch sử giao dịch. Các agent từ công ty công nghệ, framework mã nguồn mở đang đưa hàng triệu người dùng tiếp cận agent và trợ lý AI cá nhân.
Hệ thống thanh toán truyền thống sẽ khó phục vụ các merchant này. Không phải vì công nghệ thiếu, mà vì khi bộ xử lý chấp nhận nhà cung cấp, họ gánh rủi ro của bên đó: gian lận, hoàn tiền, tranh chấp. Một merchant không hồ sơ, không pháp nhân, không lịch sử là quá rủi ro để bảo hiểm.
ERC-8183 được thiết kế phi tập trung. Nhà cung cấp chỉ là địa chỉ ví. Không cần đăng ký, không bảo hiểm, không kiểm duyệt. Job primitive không chỉ cho merchant cách nhận tiền, mà còn cung cấp toàn bộ vòng đời thương mại: đặc tả công việc, ký quỹ thanh toán, nộp sản phẩm xác thực, xác nhận evaluator – tạo nền tảng cho giao dịch đáng tin cậy.
Việc không thể bảo hiểm nhà cung cấp mới có thể coi là khoảng trống tạm thời. Tiêu chuẩn mở sẽ rút ngắn khoảng trống này về mặt cấu trúc. Bất kỳ bên trung gian nào cũng có thể triển khai ERC-8183 ngay hôm nay. Hệ sinh thái phát triển qua thử nghiệm, không phải đồng thuận thể chế. Nhưng quan trọng hơn, ERC-8183 kết hợp ERC-8004 không chỉ lấp khoảng trống bảo hiểm mà còn giải quyết tận gốc. Lý do bộ xử lý không bảo hiểm được merchant mới là thiếu lịch sử xác thực. ERC-8183 tạo ra lịch sử đó. Mỗi job hoàn thành được ghi on-chain: băm sản phẩm, xác nhận evaluator, kết quả. Lịch sử đó là di động, xác thực và không thuộc sở hữu của ai.
Điều quan trọng là hồ sơ không bị khóa trong một nền tảng. Hiện nay, nền tảng A biết tỷ lệ hoàn tiền của bạn, nền tảng B biết điểm người bán, nhưng bạn không thể mang hồ sơ đó đi đâu. Trên ERC-8183, danh tiếng là tài sản di động của merchant, có thể đọc bởi bất kỳ bên trung gian nào, trên bất kỳ chain nào, qua bất kỳ giao diện nào đọc tiêu chuẩn. ERC-8183 nuôi dưỡng nhận diện và danh tiếng on-chain (ERC-8004) và cung cấp dữ liệu cho bảo hiểm.
Cùng xây dựng tương lai thương mại agent và AI phi tập trung
ERC-8183 là tiêu chuẩn mở cho thương mại agent trustless. Đây là cách tham gia:
Xây dựng với ERC-8183. Trở thành facilitator! Triển khai ERC-8183 trên chain của bạn. Xây dựng SDK, wrapper, scanner, tracker. Xây dựng giao diện, trải nghiệm mới để mọi thứ thanh toán an toàn, xác thực onchain với ERC-8183. Tạo framework agent tương tác trực tiếp với tiêu chuẩn.
Khám phá, thử nghiệm và xây dựng Hook. Cần thanh toán theo mốc, giải quyết tranh chấp? Xây dựng chúng dưới dạng hook. Đây là không gian sáng tạo cho đa dạng ứng dụng.
Xây dựng và đăng ký Evaluator. Evaluator là thành phần then chốt đảm bảo thương mại agent an toàn, trustless nhưng hiện rất thiếu. Xây dựng evaluator cho từng lĩnh vực, đặc biệt là các lĩnh vực xác thực hoàn toàn. Đăng ký trên ERC-8004. Góp phần xây dựng danh tiếng và nhận diện agent.
Đóng góp và phản hồi. Đây là tiêu chuẩn cộng đồng. Nó chỉ trở thành thứ cần thiết qua thử nghiệm rộng rãi, sử dụng thực tế, phản hồi trung thực và lặp lại. Nếu thiếu gì, hãy đề xuất. Nếu sai, hãy phản biện. Đặc tả mở, repo mở, thảo luận mở. Tiêu chuẩn này phát triển cùng nhau.
Nền kinh tế agent sẽ được xây dựng trên tiêu chuẩn mở hoặc trên vườn rào kín. Chúng tôi chọn tiêu chuẩn mở. Một không gian số chung.
ERC-8004 cho niềm tin. ERC-8183 cho thương mại. Phần còn lại là của bạn để xây dựng.
Muốn biết thêm?
Đặc tả ERC-8183: https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-8183
Đặc tả ERC-8004: eips.ethereum.org/EIPS/eip-8004
Thảo luận ERC-8183: ethereum-magicians.org/t/erc-8183-agentic-commerce/27902
Tham gia cộng đồng Telegram: https://t.me/erc8183
Miễn trừ trách nhiệm:
-
Bài viết này được đăng lại từ [virtuals_io]. Mọi bản quyền thuộc về tác giả gốc [virtuals_io]. Nếu có ý kiến về việc đăng lại này, vui lòng liên hệ đội ngũ Gate Learn, chúng tôi sẽ xử lý kịp thời.
-
Miễn trừ trách nhiệm: Quan điểm và ý kiến trong bài viết này hoàn toàn thuộc về tác giả và không cấu thành bất kỳ lời khuyên đầu tư nào.
-
Bản dịch bài viết sang các ngôn ngữ khác do đội ngũ Gate Learn thực hiện. Trừ khi được đề cập, nghiêm cấm sao chép, phân phối hoặc đạo văn bản dịch này.
