Dầu mỏ, Chiến tranh và Cân bằng quyền lực:

Hai chủ đề đang được thảo luận hiện nay trên thị trường năng lượng thực chất là những phần khác nhau của cùng một câu chuyện: khả năng Saudi Arabia rời khỏi OPEC và căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran. Mặc dù hai diễn biến này có vẻ độc lập ban đầu, nhưng khi nói đến thị trường dầu mỏ, không chủ đề nào thực sự tách rời. Căng thẳng giữa Mỹ và Iran đã đi xa hơn một cuộc xung đột địa chính trị cổ điển, biến thành một cuộc đấu tranh trực tiếp nhằm vào nguồn cung năng lượng. Như bạn đã biết, Vùng Vịnh Ba Tư, Eo biển Hormuz và các tuyến đường xung quanh là những điểm trung chuyển quan trọng nhất cho thương mại dầu mỏ toàn cầu. Dầu đi qua Eo biển Hormuz chiếm khoảng 20% nguồn cung toàn cầu. Chúng ta đang chứng kiến rằng bất kỳ rủi ro nào đối với tuyến đường này đều lập tức thay đổi không chỉ giá cả mà còn tâm lý thị trường. Câu hỏi then chốt lúc này là: Saudi Arabia sẽ theo đuổi chiến lược gì trong một môi trường đầy rủi ro như vậy?

Tham gia OPEC đòi hỏi hành động tập thể trong các quyết định về sản lượng. Tuy nhiên, trong những giai đoạn bất ổn cao, chẳng hạn như khả năng xảy ra chiến tranh, các quốc gia thường ưu tiên lợi ích quốc gia hơn là trí tuệ tập thể. Khả năng Saudi Arabia rời khỏi OPEC mang ý nghĩa mới chính xác trong bối cảnh này. Nếu căng thẳng Mỹ-Iran trong khu vực leo thang thành xung đột nóng, có thể xảy ra những gián đoạn nghiêm trọng đối với nguồn cung dầu. Xuất khẩu của Iran đã bị hạn chế bởi các lệnh trừng phạt. Đây chính là lúc Saudi Arabia can thiệp. Nhưng liệu họ có tiếp tục ở lại OPEC hay hành động độc lập?

Rời khỏi OPEC sẽ giúp Saudi Arabia có toàn quyền chiến lược. Trong kịch bản chiến tranh, quyền tự do này là vô cùng cần thiết. Bởi vì nếu xảy ra một cú sốc nguồn cung, Saudi Arabia có thể nhanh chóng tăng sản lượng và trở thành người duy nhất ổn định thị trường. Hoặc, ngược lại, họ có thể hạn chế nguồn cung và đẩy giá lên cao, tối đa hóa lợi nhuận của mình. Việc đưa ra các quyết định như vậy trong khuôn khổ OPEC đòi hỏi đàm phán nghiêm túc. Tuy nhiên, trong tình hình chiến tranh, các quyết định nhanh chóng có thể cần thiết hơn. Do đó, khả năng rời khỏi OPEC không chỉ mang tính kinh tế mà còn phản ánh một phản xạ địa chính trị quân sự.

Căng thẳng Mỹ-Iran và khả năng Saudi Arabia rời khỏi OPEC sẽ tạo ra hai tác động trái chiều đối với giá dầu:
- Phần thưởng rủi ro địa chính trị: Khả năng chiến tranh đẩy giá lên. - Thay đổi chiến lược cung ứng: Nếu Saudi Arabia tăng sản lượng, giá sẽ giảm. Trong một thị trường nơi hai tác động này đối lập, các mô hình dự đoán giá cổ điển mất đi ý nghĩa của chúng. Sự biến động có thể trở lại mức bình thường. Vì vậy, câu hỏi không còn là "giá dầu sẽ tăng hay giảm?", mà là "chúng sẽ dao động với tốc độ và mức độ nào?"

Từ góc nhìn của Mỹ, căng thẳng với Iran không chỉ mang tính địa chính trị mà còn là một phần trong chiến lược năng lượng của họ. Nhờ cuộc cách mạng dầu khí đá phiến, Mỹ đã trở thành một nhà xuất khẩu năng lượng ròng. Điều này khiến giá dầu cao hơn trong quá khứ trở nên dễ chấp nhận hơn. Thực tế, giá cao, đến một mức độ nhất định, hỗ trợ ngành năng lượng Mỹ. Tuy nhiên, một đợt tăng giá không kiểm soát sẽ gây ra lạm phát toàn cầu và làm rung chuyển thị trường tài chính. Do đó, mục tiêu chính của Mỹ là giữ giá trong phạm vi cao nhưng có thể kiểm soát được. Việc đạt được mục tiêu này phần lớn phụ thuộc vào vị trí mà Saudi Arabia chọn.

Hiện nay, cân bằng thực sự trên thị trường dầu mỏ được thiết lập thông qua OPEC+ chứ không chỉ riêng OPEC. Sự phối hợp giữa Nga và Saudi Arabia, đặc biệt, là yếu tố quyết định hướng đi của giá cả. Khả năng xảy ra chiến tranh Mỹ-Iran cũng sẽ thách thức cân bằng này. Nga hưởng lợi từ giá cao. Tuy nhiên, giá quá cao sẽ dẫn đến giảm cầu. Trong khi đó, Saudi Arabia phải cân bằng mối quan hệ chiến lược với Mỹ với các mục tiêu kinh tế của riêng mình. Rời khỏi OPEC càng làm phức tạp thêm phương trình này, vì sự phối hợp trở thành tùy chọn chứ không bắt buộc.

Kết luận, khả năng Saudi Arabia rời khỏi OPEC và căng thẳng Mỹ-Iran thực chất là hai mặt của cùng một sự biến đổi. Một mang tính cấu trúc, một mang tính thời cơ. Nhưng khi xem xét cùng nhau, bức tranh rõ ràng xuất hiện: dầu mỏ không còn chỉ là một hàng hóa được định giá bởi cung cầu. Nó còn là một vũ khí địa chính trị, một đòn bẩy chiến lược, và là yếu tố trung tâm trong cuộc đấu tranh quyền lực toàn cầu.