Những thông điệp mâu thuẫn của Trump gây rối loạn về chiến tranh Iran

WASHINGTON (AP) — Tổng thống Donald Trump nói rằng Hoa Kỳ đang giành chiến thắng trong cuộc chiến với Iran, ngay cả khi hàng nghìn quân nhân Mỹ bổ sung được triển khai tới Trung Đông.

Ông đã công kích các quốc gia khác vì đã không giúp đỡ nước Mỹ, chỉ để sau đó nói rằng ông không cần sự hỗ trợ của họ. Ông đã trì hoãn hai lần các hạn chót để Iran mở lại eo biển Hormuz. Ông vừa đe dọa “xóa sổ” các cơ sở năng lượng của Iran nếu tuyến đường thủy chiến lược này bị đóng phần lớn, vừa nói rằng Mỹ “không bị ảnh hưởng” bởi việc đóng cửa.

Tại một thời điểm trong tháng này, Trump nói rằng một trong những người tiền nhiệm của ông — mà ông đã hết sức gợi ý rằng là đảng Dân chủ — đã nói riêng với ông rằng ông ước gì đã thực hiện hành động tương tự chống lại Iran. Các đại diện của mọi cựu tổng thống còn sống đã nhanh chóng phủ nhận rằng đã diễn ra cuộc trò chuyện như vậy.

Khi cuộc chiến bước sang tháng thứ hai vào thứ Bảy, xu hướng thích tô vẽ, phóng đại và nói sai sự thật của Trump đang bị thử thách trong một bối cảnh mà mức độ rủi ro cao hơn nhiều so với một cuộc đối đầu chính trị đơn thuần mang tính cô lập.

Một tổng thống vốn lâu nay thích kiểu khoa trương và chiêu hàng để định hình các câu chuyện và thu hút sự chú ý đang đối mặt với sự khó lường của chiến tranh.

                        Các tin liên quan

            Quan chức Trump nói Israel đã giúp dẫn dắt Mỹ tới cuộc chiến với Iran
        

    

  

    

    
    







    
    
        
        
    
    
    
    
        

            5 PHÚT ĐỌC

170

Leon Panetta, người từng phục vụ các tổng thống Dân chủ với vai trò bộ trưởng Quốc phòng, giám đốc CIA và chánh văn phòng Nhà Trắng, cho biết ông đã “chứng kiến đủ nhiều cuộc chiến nơi sự thật trở thành nạn nhân đầu tiên.”

“Đó không phải là chính quyền đầu tiên không nói sự thật về chiến tranh,” ông nói. “Nhưng tổng thống đã biến điều đó thành một cách tiếp cận rất mang tính tiêu chuẩn đối với gần như bất kỳ câu hỏi nào: theo cách này hay cách khác là nói dối về những gì thực sự đang diễn ra, và về cơ bản mô tả mọi thứ là ổn và rằng chúng ta đang giành chiến thắng trong cuộc chiến.”

Michael Rubin, một nhà sử học tại Viện Doanh nghiệp Mỹ (American Enterprise Institute), người từng làm cố vấn cấp nhân sự về Iran và Iraq tại Lầu Năm Góc từ năm 2002 đến 2004, nói rằng Trump là “tổng thống đầu tiên của bất kỳ đảng phái nào trong lịch sử gần đây mà đã không tự đặt ra giới hạn để sống trong khuôn khổ diễn ngôn.”

“Vậy đương nhiên nó tạo ra rất nhiều sự bối rối,” ông nói.

Những bước ngoặt ngoằn ngoèo là điều quan trọng

Với các nhà phê bình, phong cách của Trump là dấu hiệu cho thấy ông không có một chiến lược dài hạn nhất quán. Nhưng đối với Trump, những bước ngoặt ngoằn ngoèo có vẻ như lại là điều quan trọng—một phương pháp khiến đối thủ của ông, và gần như mọi người khác, luôn bị cuốn vào thế bị động.

Cách tiếp cận này đã rõ ràng trong tuần này, trong những giờ trước khi ông công bố lần trì hoãn thứ hai hạn chót để Iran mở lại eo biển. Khi được hỏi ông sẽ làm gì với hạn chót, Trump nói rằng ông không biết và rằng ông vẫn còn một ngày trước khi phải quyết định.

“Trong thời của Trump, một ngày, anh biết đấy, đó là một khoảng thời gian vĩnh cửu,” tổng thống Đảng Cộng hòa nói trong tiếng cười từ các thành viên nội các.

Nhưng các nhà đầu tư tỏ ra không mấy ấn tượng, khi cổ phiếu Mỹ kết thúc tuần tệ nhất kể từ khi cuộc chiến bắt đầu. Đối với một số người ở Điện Capitol, kiểu tự do phóng túng còn bực bội hơn là buồn cười.

Dân biểu Gregory Meeks của New York, người đứng đầu phe Dân chủ trong Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, than phiền rằng Trump “qua lại và liên tục tự mâu thuẫn với chính mình.”

“Chính quyền đang xoay xở theo kiểu ứng biến,” ông nói. “Vậy làm sao mà bạn có thể tin những gì tổng thống nói?”

Các đảng viên Cộng hòa không sẵn sàng đi xa đến vậy, nhưng mối lo của họ là điều có thể thấy rõ khi bước vào kỳ nghỉ kéo dài hai tuần khỏi Washington. Thượng nghị sĩ John Kennedy của Louisiana nói rằng cử tri của ông “ủng hộ những gì tổng thống đã làm.”

“Nhưng phần lớn người của tôi cũng đang lo ngại—thậm chí nhiều hoặc còn hơn nữa—về chi phí sinh hoạt,” ông nói.

Dân biểu Cộng hòa Chip Roy của Texas, người ngồi trong Ủy ban Ngân sách Hạ viện và là thành viên của khối nghị sĩ tự do cánh hữu (Freedom Caucus) tại Hạ viện, cho biết cử tri của ông đã “đồng tình với việc thổi bay một số thứ rác rưởi.” Dù vậy, ông vẫn bày tỏ sự dè dặt trước viễn cảnh triển khai quân mặt đất và nói rằng chính quyền chưa cung cấp đủ chi tiết trong các buổi cung cấp thông tin cho các nhà lập pháp. Ông cho rằng những buổi như vậy chỉ tiết lộ thông tin mà bạn “đọc được trên báo.”

“Loại bỏ những kẻ xấu, loại bỏ các (vũ khí) thông thường, loại bỏ hoặc ít nhất là nỗ lực để loại bỏ năng lực hạt nhân, thúc đẩy để giữ cho các eo biển được mở—tất cả đều là những điều tốt và tôi đã ủng hộ, và tôi sẽ tiếp tục ủng hộ,” Roy nói. “Nhưng chúng ta phải có một cuộc trò chuyện nghiêm túc về thời gian nó sẽ kéo dài bao lâu—việc đưa quân lên mặt đất, tất cả những chuyện đó—thúc ép để có thêm các buổi cung cấp thông tin và hiểu rõ mọi thứ đang đi đến đâu.”

Đảng Cộng hòa ủng hộ Trump nhưng có những rủi ro

Mặc dù Trump vẫn duy trì sự ủng hộ sâu rộng trong hàng ngũ đảng Cộng hòa, một cuộc thăm dò được thực hiện trong tuần này của Trung tâm Nghiên cứu Thông tin Công chúng AP-NORC (The Associated Press-NORC Center for Public Affairs Research) cho thấy tổng thống có nguy cơ làm cử tri của mình thất vọng nếu Hoa Kỳ dính vào kiểu chiến tranh kéo dài ở Trung Đông mà ông đã hứa là sẽ tránh.

Mặc dù 63% đảng viên Cộng hòa ủng hộ các cuộc không kích nhằm vào mục tiêu quân sự của Iran, cuộc khảo sát lại cho thấy chỉ 20% ủng hộ việc triển khai quân mặt đất của Mỹ.

Điều này phản ánh những thách thức chính trị phía trước đối với Trump, người đã không chuẩn bị cho đất nước trước một cuộc xung đột ở nước ngoài quy mô lớn như vậy. Nếu cuộc chiến kéo dài hoặc leo thang, sức ép lên đảng Cộng hòa có thể gia tăng trước cuộc bầu cử tháng Mười Một, thời điểm mà đa số của họ trong Quốc hội đang bị đe dọa. Một số người trong đảng đã nói rằng việc đưa quân mặt đất vào sẽ là một “lằn ranh đỏ” mà Trump không nên vượt qua.

Chính quyền cũng nhiều khả năng sẽ cần sự ủng hộ của Quốc hội cho thêm 200 tỷ USD để hỗ trợ cuộc chiến. Số tiền đó, mà Trump nói sẽ là “cái gì đó hay ho để có,” ngay cả khi ông nói rằng cuộc chiến đang “thu hẹp dần,” sẽ là một phiếu bầu khó khăn vào bất kỳ thời điểm nào. Nhưng trong một năm bầu cử, nó lại đặt ra rủi ro đặc biệt đối với những đảng viên Cộng hòa vốn quan tâm tới ngân sách.

Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly cho biết trong một tuyên bố rằng Trump “đúng khi nêu bật thành công vượt trội của Chiến dịch Epic Fury.”

“Iran tuyệt vọng muốn đi đến một thỏa thuận vì họ đang bị tàn phá đến mức nào, nhưng Tổng thống luôn giữ quyền lựa chọn mọi phương án, dù là phương án quân sự hay không, vào mọi thời điểm,” bà nói.

Có thể có một chút ‘logic’ trong cách tiếp cận của Trump

Rubin, cố vấn cũ về Iran và Iraq tại Lầu Năm Góc, cho biết có thể có một “logic” nào đó trong cách diễn ngôn của tổng thống—một cách tiếp cận luôn thay đổi theo thời gian—đối với cuộc chiến. Ông nói rằng những bình luận ban đầu của Trump về các cuộc đàm phán đang diễn ra, mà Iran đã phủ nhận, có thể “gây ra sự nghi ngờ và nỗi sợ hãi trong các vòng của chế độ.”

“Có lẽ Donald Trump hoặc những người đang cố vấn cho ông ấy chỉ muốn người Iran trở nên quá hoang tưởng đến mức họ từ chối hợp tác với nhau, hoặc thậm chí họ quay sang chống lại lẫn nhau,” ông nói. “Nhưng mặt khác, với Donald Trump lúc nào cũng có một nguy cơ là cho rằng lời lẽ của ông ấy là nhiều hơn cả việc nói ngẫu hứng từ “miệng pháo phóng”.”

Dân biểu Adam Smith của bang Washington, người đứng đầu phe Dân chủ trong Ủy ban Quân sự Hạ viện, nói rằng Trump sẽ không thể đạt được đầy đủ các mục tiêu của mình, bao gồm việc loại bỏ hoàn toàn chương trình hạt nhân của Iran, “trong quỹ đạo hiện tại.”

Và nếu đúng như vậy, Smith nói, tổng thống có thể lựa chọn dựa vào kỹ năng diễn ngôn của mình để đơn giản nói rằng Mỹ đã giành chiến thắng—và kết thúc cuộc chiến.

“Như tôi đã nói đùa, không ai mà tôi từng gặp hoặc từng nghe nói trong lịch sử loài người giỏi hơn Donald Trump ở việc phóng đại những thành tựu của chính ông ấy,” Smith nói. “Vậy cứ việc thoải mái đi, tuyên bố đây là một thành công lớn lao nào đó đi.”