Cựu CEO Mt. Gox đề xuất hard fork để thu hồi 5,2 tỷ USD Bitcoin từ vụ đánh cắp năm 2011

Mark Karpelès, cựu CEO của sàn giao dịch crypto đã phá sản Mt. Gox, vừa công bố một đề xuất kêu gọi thực hiện một đợt hard fork của Bitcoin nhằm thu hồi khoảng 79.956 BTC — trị giá hơn 5,2 tỷ USD theo giá hiện tại — từ một địa chỉ “ngủ đông” có liên quan đến vụ hack năm 2011 của sàn này.

Đề xuất nhắm đến địa chỉ 1Feex…sb6uF, nơi đã nhận gần 80.000 BTC sau khi hệ thống của Mt. Gox bị xâm nhập vào tháng 6/2011. Số coin này đã không hề được di chuyển trong hơn 15 năm, làm dấy lên khả năng kẻ tấn công đã đánh mất khóa riêng tư hoặc cố tình không sử dụng, cũng như không hoàn trả số tài sản.

Theo các quy tắc hiện hành của Bitcoin, số BTC này chỉ có thể được chi tiêu nếu sở hữu khóa riêng tư tương ứng.

Bản đề xuất nêu rõ việc bổ sung một “quy tắc đồng thuận cho phép chi tiêu các đầu ra chưa sử dụng bị khóa tại địa chỉ đánh cắp thông qua chữ ký từ địa chỉ phục hồi của Mt. Gox, qua đó hoàn trả tài sản cho các chủ nợ trong khuôn khổ quy trình phục hồi dân sự do tòa án giám sát.”

Karpelès nhấn mạnh đây là bản thảo nhằm khởi động thảo luận, mô tả động thái này là “nỗ lực mở ra tranh luận về việc liệu cộng đồng Bitcoin có xem xét trường hợp đặc biệt và ngoại lệ này là đáng được xử lý hay không.” Ông cũng khẳng định thay đổi quy tắc sẽ chỉ áp dụng cho duy nhất địa chỉ nói trên và chỉ được kích hoạt tại một block height trong tương lai nếu được mạng lưới thông qua.

Tranh luận ủng hộ và phản đối

Trong phần lập luận, Karpelès cho rằng vụ đánh cắp là “không thể tranh cãi”, lưu ý số coin đã bất động suốt 15 năm và nhấn mạnh hiện đã tồn tại quy trình phục hồi dân sự dưới sự giám sát của tòa án để phân phối bất kỳ khoản tài sản thu hồi nào cho các chủ nợ đã được xác minh.

Ông mô tả thay đổi này mang tính giới hạn về mặt kỹ thuật, là “một ngoại lệ được mã hóa cứng, áp dụng một lần duy nhất cho trường hợp cụ thể với các đặc điểm riêng biệt”, chứ không phải cơ chế chung để đảo ngược giao dịch hay thu hồi tài sản bị đánh cắp.

Tuy vậy, đề xuất cũng thừa nhận các rủi ro rõ ràng.

Trong đó, đáng chú ý là lo ngại việc thay đổi quy tắc sở hữu đối với một địa chỉ cụ thể có thể tạo tiền lệ, làm suy yếu tính bất biến của Bitcoin. “Nếu có thể làm một lần, thì về nguyên tắc có thể làm thêm lần nữa,” bản thảo viết, đồng thời đặt câu hỏi ai sẽ là người quyết định trường hợp nào đủ điều kiện để giao thức can thiệp, nhất là khi nhiều vụ hack lớn khác cũng có thể yêu cầu đối xử tương tự.

Tài liệu cũng thừa nhận việc điều phối một đợt hard fork tiềm ẩn rủi ro, bao gồm khả năng xảy ra chia tách chuỗi (chain split) nếu một bộ phận mạng lưới từ chối nâng cấp.

Tình hình hoàn trả hiện tại của Mt. Gox

Số BTC được đề cập trong đề xuất không nằm trong nhóm tài sản đang được phân phối cho chủ nợ.

Sau khi Mt. Gox sụp đổ năm 2014, khoảng 200.000 BTC đã được thu hồi và chuyển giao cho người được tòa án chỉ định làm quản tài viên, Nobuaki Kobayashi, trong khuôn khổ quy trình phục hồi dân sự tại Nhật Bản. Đây là cơ sở cho các đợt hoàn trả cho chủ nợ bắt đầu từ giữa năm 2024.

Trước đó, quản tài viên đã gia hạn thời hạn hoàn trả đến tháng 10/2026 — lần gia hạn thứ ba. Theo dữ liệu từ Arkham Intelligence, khối tài sản của Mt. Gox hiện vẫn nắm giữ 34.689 BTC trên các ví liên quan. Các đợt dịch chuyển trước đây, bao gồm giao dịch chuyển 10.608 BTC vào tháng 11, thường diễn ra trước các đợt phân phối cho chủ nợ.

Thạch Sanh