#IranClosesStraitOfHormuz

Iran đóng eo biển Hormuz, làm leo thang khủng hoảng năng lượng toàn cầu
Ngày 10/7/2026, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz, điểm nghẽn vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới, sau khi xảy ra sự leo thang mạnh trong các cuộc trao đổi quân sự với Hoa Kỳ. Thông báo được đưa ra sau khi IRGC bắn cảnh cáo vào một tàu container mang cờ Cyprus, MV GFS Galaxy, khiến tàu bị “hư hại đáng kể khu vực phòng máy”, và có một thành viên phi hành đoàn được cho là mất tích. IRGC tuyên bố eo biển bị đóng “cho đến khi có thông báo mới” và “cho đến khi Mỹ chấm dứt sự can thiệp ở khu vực”, đồng thời cảnh báo sẽ không có tàu nào được phép đi qua.
Việc đóng cửa đánh dấu sự sụp đổ nghiêm trọng của lệnh ngừng bắn mong manh được thiết lập vào tháng 6, vốn nhằm mở lại tuyến đường thủy huyết mạch này. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn “đã kết thúc” sau khi Iran tấn công các tàu chở dầu thương mại vào đầu tuần, và Mỹ đã triển khai một loạt đòn không kích nhắm vào hơn 170 cơ sở quân sự của Iran. Đáp trả, Iran mở rộng các cuộc tấn công sang đồng minh của Mỹ trên khắp Vùng Vịnh, đánh vào các căn cứ ở Jordan, Kuwait, Qatar và UAE.
Tác động thị trường và hệ quả kinh tế
Giá dầu tăng khoảng 4% sau tin tức, với dầu Brent vọt lên vượt 79 USD/thùng và chạm ngưỡng 80 USD trong giao dịch trong ngày. Đợt tăng này thổi bùng nỗi lo lạm phát, vì eo biển Hormuz thường chiếm khoảng 1/5 lượng vận chuyển dầu và khí thiên nhiên hóa lỏng của thế giới.
Vàng giảm hơn 1% xuống 4.059 USD/ounce khi đồng USD và lợi suất Trái phiếu Mỹ tăng, do kỳ vọng rằng chi phí năng lượng cao hơn sẽ gây sức ép lên các ngân hàng trung ương để duy trì lãi suất ở mức cao hơn. Thị trường châu Á đi xuống, và chi phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh đối với vận tải tăng từ khoảng 2% lên 5% giá trị của tàu.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế trước đó từng cảnh báo rằng tình trạng gần như đóng eo biển đã khiến xảy ra gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử, với mức tổn thất dầu tích lũy vượt 1,3 tỷ thùng và nhu cầu dầu toàn cầu dự kiến giảm gần 5 triệu thùng mỗi ngày trong quý 2/2026. Các nhà phân tích của Wood Mackenzie cảnh báo rằng nếu gián đoạn kéo dài có thể đẩy dầu Brent tiến gần 200 USD/thùng và kích hoạt suy thoái kinh tế toàn cầu trong kịch bản nghiêm trọng nhất.
Nỗ lực ngoại giao và lối đi bất định phía trước
Oman đã soạn thảo một đề xuất tạm thời nhằm quản lý luồng tàu qua eo biển bằng hai tuyến đường do hai bên kiểm soát độc lập: một tuyến nằm trong vùng hải phận lãnh thổ Oman, hoạt động theo cơ chế “tự do hàng hải”, và tuyến còn lại ở vùng biển của Iran, cần có sự phê duyệt trước từ Tehran. Tuy nhiên, Mỹ khẳng định sẽ không tiến hành đàm phán nếu Iran không công khai bảo đảm việc đi qua an toàn cho tất cả tàu thương mại.
Việc đóng cửa đã vấp phải làn sóng lên án từ quốc tế. Ấn Độ cho biết một công dân nước này đang mất tích và gọi các cuộc tấn công vào vận tải thương mại là “đáng lo ngại sâu sắc”. Qatar, UAE và Bahrain đều báo cáo bị tên lửa và máy bay không người lái của Iran nhắm tới. Tình hình vẫn vô cùng bất ổn, khi cả hai bên đều phát tín hiệu sẵn sàng cho một cuộc đối đầu tiếp theo, trong khi các bên trung gian tiếp tục nỗ lực khôi phục các cuộc đàm phán ngoại giao.