Staking trở thành xu hướng chính: Triển vọng cho nhà đầu tư ETH vào 2026

Đến năm 2026, staking không còn là một tính năng phụ biệt lập cho nhà đầu tư ETH mà đã trở thành yếu tố trung tâm, định hình cách các tổ chức tiếp cận crypto, ảnh hưởng đến thiết kế sản phẩm, lợi nhuận và quản lý rủi ro trên toàn thị trường.

Trong ngắn hạn, việc bán ra bị hạn chế nhờ staking, nhưng ETH không còn bị “khóa cứng”. Khi việc rút tiền diễn ra trơn tru, Ether giờ đây được giao dịch giống một vị thế sinh lợi, có thể tăng giảm linh hoạt theo tâm lý thị trường.

Kean Gilbert, Trưởng bộ phận quan hệ tổ chức tại Lido Ecosystem Foundation, cho biết năm vừa qua đã đặt nền móng cho việc các tổ chức chấp nhận staked Ether (stETH). Minh chứng rõ ràng nhất là tháng 12 năm ngoái, khi công ty quản lý tài sản WisdomTree ra mắt sản phẩm giao dịch Ether đã staking (ETP) sử dụng stETH của Lido, niêm yết trên các sàn lớn ở châu Âu như SIX, Euronext và Xetra. Sản phẩm được staking hoàn toàn — một thiết kế mà Gilbert tin rằng sẽ định hình xu hướng tiếp theo.

Quá trình này mất hơn một năm với hàng trăm câu hỏi từ nhà phát hành để đảm bảo an toàn, bao gồm khoảng 450 câu hỏi trong quá trình thẩm định. “Một sản phẩm staking toàn bộ vận hành phức tạp, nhưng sẽ trở thành chuẩn mực mà các nhà đầu tư ngày càng kỳ vọng.”

Nhiều quỹ ETF và ETP hiện nay vẫn giữ một phần ETH chưa staking để đảm bảo thanh khoản và yêu cầu rút vốn, nhưng Gilbert cho rằng cách làm này làm giảm lợi nhuận. Nếu lợi suất staking Ethereum dao động quanh 3%, một sản phẩm chỉ staking 50% ETH đồng nghĩa bỏ phí yield trên nửa số còn lại.

“Với ETF staking 50%, bạn chỉ nhận được nửa phần thưởng. Nếu có thể staking 100% mà vẫn đáp ứng rút vốn T+1 hoặc T+2, hiệu quả kinh tế rõ ràng tốt hơn.”

Châu Âu đã chứng minh điều này khả thi. Gilbert nhấn mạnh các sản phẩm staking đầy đủ sử dụng token staking thanh khoản như stETH có thể đáp ứng thời hạn rút vốn mà vẫn duy trì toàn bộ staking. Ông kỳ vọng thị trường Mỹ sẽ đi theo hướng tương tự.

“Những gì chúng tôi thấy ở châu Âu với sản phẩm stETH ETP của WisdomTree là tín hiệu rõ ràng cho xu hướng các sản phẩm ETH tổ chức,” Gilbert nói.

“Cấu trúc staking đầy đủ dựa trên stETH giảm nhu cầu giữ các khoản chưa staking lớn cho việc rút vốn, bởi thanh khoản đã sẵn sàng. Với khoảng 100 triệu USD thanh khoản stETH có thể thực hiện trong vòng 2% giá ETH, các nhà phát hành có thể giữ sản phẩm fully staked mà không làm giảm phần thưởng staking cho nhà đầu tư.”

Staking đang trở thành cách chính để chủ sở hữu crypto tạo lợi nhuận từ tài sản của họ, nhưng tại Mỹ, hoạt động này đang chịu sự giám sát ngày càng nghiêm ngặt. SEC đang phân biệt rõ ràng giữa staking cấp giao thức (xác thực mạng proof-of-stake) và dịch vụ staking mang tính đầu tư, điều này đang va chạm với giai đoạn phát triển tiếp theo của các ETF crypto.

“Mỹ đang theo dõi chặt chẽ những gì xảy ra ở châu Âu,” Gilbert nói. “Trước khi WisdomTree ra mắt, giọng điệu của cơ quan quản lý Mỹ đã trở nên thoải mái hơn với staking. Tôi kỳ vọng quá trình tương tự sẽ diễn ra, các cơ quan sẽ tập trung vào cách cấu trúc ETF staking thay vì có nên tồn tại hay không.”

Gilbert tự tin rằng ETF staking Ether của VanEck sử dụng Lido sẽ ra mắt vào giữa năm 2026, nếu được chấp thuận và các trở ngại từ chính phủ được tháo gỡ. Khác với các thiết kế staking một phần, sản phẩm VanEck dự kiến sẽ fully staked từ ngày đầu.

Ngoài ETF, Gilbert cho rằng hạ tầng là câu chuyện lớn hơn. Lido v3, phiên bản mới nhất của giao thức, được thiết kế phục vụ nhu cầu tổ chức, cho phép họ lựa chọn node operator, custodian và quyết định thời điểm, hoặc có tạo stETH hay không. “Tính tùy chọn này rất quan trọng. Các tổ chức muốn kiểm soát, muốn tùy chỉnh và linh hoạt về thanh khoản cũng như exit.”

Các vault staking gốc cũng là một phần quan trọng. Ether có thể được staking trực tiếp trong vault, với tùy chọn mint và bán token staking thanh khoản nếu cần. Cách này hấp dẫn với các nhà phân bổ dữ liệu và nhạy chi phí vì phí thấp hơn và quy trình gọn hơn, đặc biệt ở Mỹ, nơi thuế với token staking thanh khoản vẫn đang được định nghĩa.

Đa dạng hóa là nền tảng của tất cả. Lido phân phối stake trên khoảng 800 node operator, trái ngược với các sàn tập trung, nơi staking có thể bị tập trung ở một nhà vận hành duy nhất. Nếu một operator lớn offline, tác động có thể đáng kể. Đa dạng hóa không chỉ là “nice-to-have” mà là yêu cầu quản lý rủi ro.

Mặc dù giá ETH biến động, niềm tin của các tổ chức không giảm. Dòng staking ròng qua Lido đang tăng, cho thấy các nhà đầu tư cam kết ETH dài hạn thay vì giao dịch ngắn hạn. “Họ không nghĩ theo tháng, mà nghĩ theo năm.”

Tư duy dài hạn này là tín hiệu rõ ràng nhất về hướng staking. Đến 2026, Gilbert kỳ vọng staking, đặc biệt là staking thanh khoản đầy đủ, sẽ không còn là thử nghiệm mà trở thành tiêu chuẩn.

“Native staking không được thiết kế cho thanh khoản. Giờ đây các tổ chức đang giữ ETH đã staking và không rút ra. Điều này cho thấy thị trường đang đi về đâu.”

“Nhìn về 2026, tôi kỳ vọng các sản phẩm ETH ETF fully staked sẽ trở thành chuẩn mực thay vì ngoại lệ,” Gilbert nhấn mạnh. “Khi ETF spot ETH trưởng thành, nền tảng và nhà phân bổ sẽ tự hỏi tại sao sản phẩm lại giữ ETH nhàn rỗi thay vì phản ánh đúng cơ chế staking. Về bản chất, cấu trúc fully staked mô tả chính xác hơn cách staking vận hành trên Ethereum.”

Thạch Sanh